Kerkarchitectuur door de eeuwen heen: verschil tussen versies

Uit Toen Leidschendam-Voorburg
Ga naar:navigatie, zoeken
(Nieuwe pagina aangemaakt met 'Varen net als toen Lang geleden, nog vér voor de trein of de auto, was er al een succesvol netwerk van vaarwegen aangelegd...')
 
 
(10 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
[[Bestand:Dia01.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
__NOTOC__
Lang geleden, nog vér voor de trein of de auto, was er al een succesvol netwerk van vaarwegen aangelegd. Via de trekvaarten kon de zogenoemde trekschuit, toen nog voortgetrokken door een paard of door vrouw en kinderen van de schipper, [[Media:dia25.png|alle delen van Nederland]] met gemak over water bereiken.
+
=== Wat is een kerk eigenlijk? ===
 +
[[Bestand:Petrus_en_Paulus.jpg|thumb|right|600px|Petrus en Pauluskerk, Leidschendam]]  
 +
Het woord kerk stamt af van het Griekse woord EKKLÈSIA (uit-roeping).
 +
In het oude Griekenland ‘riepen’ koningen van steden hun burgers regelmatig ‘uit’ hun huizen naar het stadsplein om mee te beslissen over belangrijke zaken. Je werd dus uitgekozen om de koning te helpen regeren, om je stad tot bloei te laten komen.
 +
De eerste christenen kozen voor het woord ekklèsia om samen te komen voor hun koning Jezus. In de kerk konden ze samen beslissen hoe ze zijn rijk verder konden helpen. De eerste kerken waren huiskerken. Je kwam samen in het huis van iemand die meestal rijk was en dan ook vaak de leider was.
  
Bekijk de korte film over de [https://www.youtube.com/watch?v=V2W3htGffvg trekvaarten].
+
=== Welke functies had een kerk in de Middeleeuwen? ===
  
Voor u ziet u de leukste “les op het water” die kinderen zich maar kunnen wensen! Varen in een boot en via de gids ondertussen veel te weten komen over de geschiedenis van je eigen woonomgeving. Trekvaart, trekschuit, jaagpad, jaagbruggetjes en rollepalen… deze intrigerende bezienswaardigheden zie je het beste als
+
Vaak het mooiste en hoogste gebouw van een dorp of stad. De kerk had een centrale dominante plaats in de samenleving. Burgers konden vaak niet lezen en kwamen naar de kerk om te luisteren naar geloofsboodschappen. Er werd verteld hoe je een goed leven hoorde te leiden. Het was ook een ontmoetingsplek waar mensen bescherming en hulp vroegen aan kerkheiligen, niet alleen een geloofsinstituut maar ook de organisatie van het sociale leven, een aankondigingsplek van gebeurtenissen, rechtszaal, markthal, beursgebouw, een gebruiksgebouw waar kinderen speelden, honden en kippen in- en uitliepen, in kloosters werden soms zieken verpleegd.
je zelf gaat ‘varen, net als toen’.
+
Kerken zijn eeuwenoude instituten door een gemeenschap (uit)gebouwd. Iedereen droeg een steentje bij: boeren brachten een deel van hun oogst naar de pastoor, op zondag  deed men wat in de collectebus, de plaatselijke aannemer was verantwoordelijk voor verbouwingen, kunstenaars deden het beeldhouw- en schilderwerk, de vrouwen borduurden het linnen voor het altaar en de gewaden van de priesters.
 +
Voor reizigers waren kerken oriëntatiepunten, een soort wegwijzers. Een dorp zonder kerk is als een gezicht zonder neus.
  
0. [[Lekker varen in een bootje]]
+
=== Welke functies heeft een kerk nu? ===
  
1 [[De trekschuit, start van het openbaar vervoer]]
+
Door de uitvinding van de boekdrukkunst werden mensen mondiger. De kerk verliest steeds meer invloed op de samenleving. Mensen nemen zelf beslissingen. Vrijheid van denken en handelen wordt steeds meer toegestaan. De maatschappij wordt toleranter. Mannen en vrouwen krijgen gelijke rechten. Al deze gedachten sijpelen door in de kerken. Weinig mensen gaan nog met hun problemen of zorgen naar de kerk. Vrienden en familie hebben deze rol overgenomen.
 +
Toch behouden kerken hun nuttige, sociale functie. Vrijwilligerswerk doen is heel gebruikelijk. Naastenliefde en moreel besef blijft belangrijk. Grote gebeurtenissen in een mensenleven zoals huwelijk, geboorte, dood, herdenkingen na een ramp vinden nog steeds in kerken plaats. Na de dienst worden nog altijd nieuwtjes uitgewisseld.
 +
Mensen houden toch behoefte om bij een groep te horen met gedeelde interesses en levensvisie. Hierin kan de kerk nog steeds een rol spelen.
  
2 [[De aanleg van het trekschuittraject]]
+
=== Waarom zien kerken er soms zo verschillend uit? ===
 +
Het thema is chronologisch opgebouwd. Na afloop kan je de stijl van de kerken in jouw buurt in de juiste periode plaatsen. Elk tijdvak heeft zijn eigen karakteristiek stijl. Oudere kerken zien er daarom anders uit dan nieuwe kerken.
  
3 [[Dankzij de kracht van het paard]]
+
1. [[Klassieke Oudheid]]
  
4 [[Buitenhuizen langs het water]]
+
2 [[Romaanse Architectuur]]
  
5 [[Transport over de waterweg]]
+
3 [[Gotiek]]
  
6 [[Erfgoed om te bewaren]]
+
4 [[Renaissance/Barok]]
  
7 [[Opdrachten trekvaart]]
+
5 [[Neoclassicisme]]
  
Wil je meer weten? Bezoek dan  [http://www.trekvaarten.nl trekvaarten.nl] of [https://www.geschiedenisvanzuidholland.nl/nieuws/toekomst-voor-de-trekvaarten de toekomst voor de trekvaarten]. Wil je de hele lesbrief uitprinten ga dan naar [https://www.geschiedenisvanzuidholland.nl/verhalen/educatie-trekvaarten educatie trekvaarten].
+
6 [[Neogotiek]]
  
Rondvaartondernemers staan klaar om uw klas op hun boot te ontvangen en onderweg die objecten aan te wijzen die alles te maken hebben met onze beroemde Gouden Eeuw. Deze vorm van openbaar vervoer stond aan het begin van de vervoersmogelijkheden die uw leerlingen vandaag de dag kennen. Aan boord gaan zij enkele leerzame opdrachten uitvoeren. Extra mogelijkheid voor de bovenbouw van het basisonderwijs zijn de vele toegevoegde tips voor een uitstapje onderweg. Bezoek bijvoorbeeld Houtzaagmolen De Salamander in Leidschendam, Kasteel Keukenhof of een historische scheepstimmerwerf. Meer aan bij het Huygensmuseum Hofwijck of kies voor pannenkoeken eten in Herberg Vlietzicht aan het jaagpad in Rijswijk. Zo kan deze boottocht ook een compleet “dag-arrangement” vormen voor uw leerlingen.
+
7 [[Eclecticisme]]
  
De Erfgoedtafel Trekvaarten, een initiatief van de provincie Zuid-Holland, stimuleert de kennis over en de beleving van het watergebonden erfgoed, in het bijzonder de Haarlemmertrekvaart, de Schie, de Vliet en recent ook de Delflandse vaarten. De verschillende vaarroutes die in dit erfgoedproject worden aangeboden, laten u en uw leerlingen genieten van het Hollandse landschap en zijn veelgelaagde geschiedenis!
+
8 [[Vroegmodern]]
 
 
Wij wensen u en uw leerlingen veel plezier met Varen, net als toen!
 
 
 
'''Han Weber'''
 
Gedeputeerde Groen, Water, Cultureel Erfgoed en Media
 
 
 
'''Heleen Mijdam'''
 
Voorzitter Erfgoedtafel Trekvaarten
 
 
 
=== Suggesties voor gebruik van de lesbrief ===
 
 
 
School de Wegwijzer: [https://vimeo.com/172647788 Leerlingen maken een film over de trekvaart met zelfgemaakte objecten]
 
  
 +
9 [[Modernisme]]
  
 
{{Infobox Themakaart
 
{{Infobox Themakaart
| landkaart1      = [[Bestand:dia06.png|340px]]
+
| landkaart1      = [[Bestand:Kaart_014.jpg|thumb|center|340px|Kaart van het Hoogheemraadschap Rijnland (herdruk van orig.plaat 1929)]]
| landkaart2      = [[Bestand:dia25.png|340px]]
+
| landkaart2      =  
| landkaart3      = [[Bestand:dia26.png|340px]]
+
| landkaart3      =  
 
}}
 
}}
 +
[[Categorie: Thema]]

Huidige versie van 6 apr 2017 om 00:25

Wat is een kerk eigenlijk?

Petrus en Pauluskerk, Leidschendam

Het woord kerk stamt af van het Griekse woord EKKLÈSIA (uit-roeping). In het oude Griekenland ‘riepen’ koningen van steden hun burgers regelmatig ‘uit’ hun huizen naar het stadsplein om mee te beslissen over belangrijke zaken. Je werd dus uitgekozen om de koning te helpen regeren, om je stad tot bloei te laten komen. De eerste christenen kozen voor het woord ekklèsia om samen te komen voor hun koning Jezus. In de kerk konden ze samen beslissen hoe ze zijn rijk verder konden helpen. De eerste kerken waren huiskerken. Je kwam samen in het huis van iemand die meestal rijk was en dan ook vaak de leider was.

Welke functies had een kerk in de Middeleeuwen?

Vaak het mooiste en hoogste gebouw van een dorp of stad. De kerk had een centrale dominante plaats in de samenleving. Burgers konden vaak niet lezen en kwamen naar de kerk om te luisteren naar geloofsboodschappen. Er werd verteld hoe je een goed leven hoorde te leiden. Het was ook een ontmoetingsplek waar mensen bescherming en hulp vroegen aan kerkheiligen, niet alleen een geloofsinstituut maar ook de organisatie van het sociale leven, een aankondigingsplek van gebeurtenissen, rechtszaal, markthal, beursgebouw, een gebruiksgebouw waar kinderen speelden, honden en kippen in- en uitliepen, in kloosters werden soms zieken verpleegd. Kerken zijn eeuwenoude instituten door een gemeenschap (uit)gebouwd. Iedereen droeg een steentje bij: boeren brachten een deel van hun oogst naar de pastoor, op zondag deed men wat in de collectebus, de plaatselijke aannemer was verantwoordelijk voor verbouwingen, kunstenaars deden het beeldhouw- en schilderwerk, de vrouwen borduurden het linnen voor het altaar en de gewaden van de priesters. Voor reizigers waren kerken oriëntatiepunten, een soort wegwijzers. Een dorp zonder kerk is als een gezicht zonder neus.

Welke functies heeft een kerk nu?

Door de uitvinding van de boekdrukkunst werden mensen mondiger. De kerk verliest steeds meer invloed op de samenleving. Mensen nemen zelf beslissingen. Vrijheid van denken en handelen wordt steeds meer toegestaan. De maatschappij wordt toleranter. Mannen en vrouwen krijgen gelijke rechten. Al deze gedachten sijpelen door in de kerken. Weinig mensen gaan nog met hun problemen of zorgen naar de kerk. Vrienden en familie hebben deze rol overgenomen. Toch behouden kerken hun nuttige, sociale functie. Vrijwilligerswerk doen is heel gebruikelijk. Naastenliefde en moreel besef blijft belangrijk. Grote gebeurtenissen in een mensenleven zoals huwelijk, geboorte, dood, herdenkingen na een ramp vinden nog steeds in kerken plaats. Na de dienst worden nog altijd nieuwtjes uitgewisseld. Mensen houden toch behoefte om bij een groep te horen met gedeelde interesses en levensvisie. Hierin kan de kerk nog steeds een rol spelen.

Waarom zien kerken er soms zo verschillend uit?

Het thema is chronologisch opgebouwd. Na afloop kan je de stijl van de kerken in jouw buurt in de juiste periode plaatsen. Elk tijdvak heeft zijn eigen karakteristiek stijl. Oudere kerken zien er daarom anders uit dan nieuwe kerken.

1. Klassieke Oudheid

2 Romaanse Architectuur

3 Gotiek

4 Renaissance/Barok

5 Neoclassicisme

6 Neogotiek

7 Eclecticisme

8 Vroegmodern

9 Modernisme

Landkaarten
Kaart van het Hoogheemraadschap Rijnland (herdruk van orig.plaat 1929)