Lekker varen in een bootje: verschil tussen versies

Uit Toen Leidschendam-Voorburg
Ga naar:navigatie, zoeken
Regel 11: Regel 11:
 
een schuit speciaal voor het vervoer van mensen.
 
een schuit speciaal voor het vervoer van mensen.
  
[[Bestand:Dia03.png|thumb|right|250px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia03.png|right|250px]]  
[[Bestand:Dia04.png|thumb|right|250px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia04.png|right|250px]]  
[[Bestand:Dia05.png|thumb|right|250px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia05.png|right|250px]]  
 +
 
 
De steden, bijvoorbeeld Haarlem, ’s-Gravenhage, Delft of Leiden, vonden het belangrijk dat er meer
 
De steden, bijvoorbeeld Haarlem, ’s-Gravenhage, Delft of Leiden, vonden het belangrijk dat er meer
 
mensen hun stad kwamen bezoeken. Dus wilden de stadsbestuurders dat er iedere dag gevaren kon
 
mensen hun stad kwamen bezoeken. Dus wilden de stadsbestuurders dat er iedere dag gevaren kon
Regel 19: Regel 20:
 
er moest veel werk verzet gaan worden: er waren vaarten nodig.
 
er moest veel werk verzet gaan worden: er waren vaarten nodig.
  
[[Bestand:Dia06.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia06.png|right|250px]]  
 +
 
 
Op veel plaatsen in Nederland werden toen diepe gangen gegraven waar water in kon stromen. Bij dat
 
Op veel plaatsen in Nederland werden toen diepe gangen gegraven waar water in kon stromen. Bij dat
 
graven van zo’n nieuwe waterweg waren veel mensen betrokken. Kun jij bedenken welke mensen, met
 
graven van zo’n nieuwe waterweg waren veel mensen betrokken. Kun jij bedenken welke mensen, met
Regel 25: Regel 27:
 
stukje graven. Als de vaart klaar was, werd de schuit erin gelegd. Klaar voor vertrek!
 
stukje graven. Als de vaart klaar was, werd de schuit erin gelegd. Klaar voor vertrek!
  
[[Bestand:Dia07.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia07.png|right|250px]]  
 
Boten kenden de mensen al heel lang, maar eigenlijk moet je hier meer denken aan een schuit. Met zo’n
 
Boten kenden de mensen al heel lang, maar eigenlijk moet je hier meer denken aan een schuit. Met zo’n
 
schuit zeilen over een smalle vaart, dat gaat niet, en bovendien ben je dan afhankelijk van de wind. Toen
 
schuit zeilen over een smalle vaart, dat gaat niet, en bovendien ben je dan afhankelijk van de wind. Toen
Regel 31: Regel 33:
 
vandaan komen.
 
vandaan komen.
  
[[Bestand:Dia08.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia08.png|right|250px]]  
[[Bestand:Dia09.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia09.png|right|250px]]  
 +
 
 
Het paard liep op een pad langs de oever. De schuit zat met een lange lijn vast aan het paard. Dit trekken
 
Het paard liep op een pad langs de oever. De schuit zat met een lange lijn vast aan het paard. Dit trekken
 
van het paard heet: jagen. En het pad werd daarom het jaagpad genoemd. Hier en daar kun je die oude
 
van het paard heet: jagen. En het pad werd daarom het jaagpad genoemd. Hier en daar kun je die oude
Regel 38: Regel 41:
 
die paardenkracht te vervangen, denk je?
 
die paardenkracht te vervangen, denk je?
  
[[Bestand:Dia10.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia10.png|right|250px]]  
 
Er konden wel 30 mensen tegelijk mee met de trekschuit. De schippers maakten hun boten steeds mooier.
 
Er konden wel 30 mensen tegelijk mee met de trekschuit. De schippers maakten hun boten steeds mooier.
 
Eerst hadden de passagiers alleen maar een soort tent waar ze onder konden schuilen als het regende,
 
Eerst hadden de passagiers alleen maar een soort tent waar ze onder konden schuilen als het regende,
Regel 44: Regel 47:
 
zelfs een 1e en een 2e klas.
 
zelfs een 1e en een 2e klas.
  
[[Bestand:Dia11.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia11.png|right|250px]]  
[[Bestand:Dia12.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia12.png|right|250px]]  
 
In de roef zaten allemaal raampjes. Tijdens zo’n vaartocht kon je dus lekker naar buiten kijken. Wat zouden
 
In de roef zaten allemaal raampjes. Tijdens zo’n vaartocht kon je dus lekker naar buiten kijken. Wat zouden
 
de reizigers hebben gezien, denk je? Maar ook binnen was er veel te doen: gezellig kletsen, pijpje roken,
 
de reizigers hebben gezien, denk je? Maar ook binnen was er veel te doen: gezellig kletsen, pijpje roken,
Regel 51: Regel 54:
 
ze er toen over dachten.
 
ze er toen over dachten.
  
[[Bestand:Dia13.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia13.png|right|250px]]  
 
De passagiers vonden het vooral fijn dat de trekschuit precies op tijd vertrok en aankwam. Bij de
 
De passagiers vonden het vooral fijn dat de trekschuit precies op tijd vertrok en aankwam. Bij de
 
opstapplaats kocht je een kaartje en dan kon je instappen. De trekschuit voer de hele dag, van ’s morgens
 
opstapplaats kocht je een kaartje en dan kon je instappen. De trekschuit voer de hele dag, van ’s morgens
Regel 57: Regel 60:
 
paardenstallen, een wachtlokaal voor de passagiers en geld om de tol te kunnen betalen.
 
paardenstallen, een wachtlokaal voor de passagiers en geld om de tol te kunnen betalen.
  
[[Bestand:Dia14.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia14.png|right|250px]]  
 
Onderweg kwam het paard hier en daar obstakels tegen, bijvoorbeeld een brug of een hek. Dat was
 
Onderweg kwam het paard hier en daar obstakels tegen, bijvoorbeeld een brug of een hek. Dat was
 
even puzzelen met het touw! Maar daar was de knecht voor: die knoopte snel het touw los en voorbij het
 
even puzzelen met het touw! Maar daar was de knecht voor: die knoopte snel het touw los en voorbij het
Regel 64: Regel 67:
 
de rolpaal wel een handige uitvinding. Daar rolde het touw langs, niets aan de hand…!
 
de rolpaal wel een handige uitvinding. Daar rolde het touw langs, niets aan de hand…!
  
[[Bestand:Dia15.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia15.png|right|250px]]  
[[Bestand:Dia16.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia16.png|right|250px]]  
 
De trekschuit was twee eeuwen lang hét vervoermiddel waar de passagiers erg tevreden over waren.
 
De trekschuit was twee eeuwen lang hét vervoermiddel waar de passagiers erg tevreden over waren.
 
En de schippers verdienden geld, want er gingen enorm veel mensen mee. Pas in de 19e eeuw was het
 
En de schippers verdienden geld, want er gingen enorm veel mensen mee. Pas in de 19e eeuw was het
Regel 71: Regel 74:
 
moderne manier van reizen. De trekschuit vonden ze maar ouderwets….
 
moderne manier van reizen. De trekschuit vonden ze maar ouderwets….
  
[[Bestand:Dia17.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia17.png|right|250px]]  
[[Bestand:Dia18.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia18.png|right|250px]]  
 
De mooiste tijd van de trekschuit was de 17e eeuw. Die eeuw werd later de Gouden Eeuw genoemd, omdat
 
De mooiste tijd van de trekschuit was de 17e eeuw. Die eeuw werd later de Gouden Eeuw genoemd, omdat
 
er veel geld verdiend werd in ons land, vooral door de handel. De kooplieden, beter gezegd: verkooplieden,
 
er veel geld verdiend werd in ons land, vooral door de handel. De kooplieden, beter gezegd: verkooplieden,
Regel 78: Regel 81:
 
een huis buiten de stad, een “buitenhuis” dus.
 
een huis buiten de stad, een “buitenhuis” dus.
  
[[Bestand:Dia19.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia19.png|right|250px]]  
[[Bestand:Dia20.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia20.png|right|250px]]  
 
Sommige kooplui waren bijna ontdekkingsreizigers, ze reisden over de hele wereld en brachten bijzondere
 
Sommige kooplui waren bijna ontdekkingsreizigers, ze reisden over de hele wereld en brachten bijzondere
 
zaken mee uit verre landen, zoals tulpen, papegaaien of olifanten! Dit wilden ze maar al te graag showen
 
zaken mee uit verre landen, zoals tulpen, papegaaien of olifanten! Dit wilden ze maar al te graag showen
Regel 85: Regel 88:
 
uitgebreid thee drinken in hun theehuis.
 
uitgebreid thee drinken in hun theehuis.
  
[[Bestand:Dia21.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia21.png|right|250px]]  
[[Bestand:Dia22.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia22.png|right|250px]]  
 
De dienstmeisjes, de kok en de tuinmannen gingen aan het begin van de zomer met alle spullen naar het
 
De dienstmeisjes, de kok en de tuinmannen gingen aan het begin van de zomer met alle spullen naar het
 
buitenhuis. Zij reisden dan met de trekschuit. Als alles klaar was, kwam de familie naar het huis, die reisde
 
buitenhuis. Zij reisden dan met de trekschuit. Als alles klaar was, kwam de familie naar het huis, die reisde
Regel 92: Regel 95:
 
lag, kon de visite er gemakkelijk komen met de trekschuit.
 
lag, kon de visite er gemakkelijk komen met de trekschuit.
  
[[Bestand:Dia23.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia23.png|right|250px]]  
[[Bestand:Dia24.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia24.png|right|250px]]  
 
Bij zo’n groot huis hoorde ook een heel grote, mooie tuin. De frisse buitenlucht en het schone water in de
 
Bij zo’n groot huis hoorde ook een heel grote, mooie tuin. De frisse buitenlucht en het schone water in de
 
vijver vonden de mensen superfijn, dat was wel even beter dan in de stad. In de Gouden Eeuw was er, gek
 
vijver vonden de mensen superfijn, dat was wel even beter dan in de stad. In de Gouden Eeuw was er, gek
Regel 99: Regel 102:
 
buiten de stad wel beter!
 
buiten de stad wel beter!
  
[[Bestand:Dia25.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia25.png|right|250px]]  
 
De vaarwegen werden ook voor het vervoer van goederen gebruikt, die gingen mee op vrachtschepen of
 
De vaarwegen werden ook voor het vervoer van goederen gebruikt, die gingen mee op vrachtschepen of
 
pakketschuiten. Langzaamaan kwamen er steeds meer vaarwegen. En al die vaarwegen werden op elkaar
 
pakketschuiten. Langzaamaan kwamen er steeds meer vaarwegen. En al die vaarwegen werden op elkaar
Regel 106: Regel 109:
 
vonden. De dienstregeling moest dus aansluiten.
 
vonden. De dienstregeling moest dus aansluiten.
  
[[Bestand:Dia26.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia26.png|right|250px]]  
 
Hier zie je de Haarlemmertrekvaart, de Vliet en de Schie.
 
Hier zie je de Haarlemmertrekvaart, de Vliet en de Schie.
  
[[Bestand:Dia27.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia27.png|right|250px]]  
 
Veel mensen, die in deze tijd leven, vinden geschiedenis belangrijk. Ze vinden het leuk om te weten
 
Veel mensen, die in deze tijd leven, vinden geschiedenis belangrijk. Ze vinden het leuk om te weten
 
hoe je vroeger kon reizen. De trekschuit is eigenlijk het begin van het openbaar vervoer. Die sporen uit
 
hoe je vroeger kon reizen. De trekschuit is eigenlijk het begin van het openbaar vervoer. Die sporen uit
Regel 116: Regel 119:
 
gerestaureerd.
 
gerestaureerd.
  
[[Bestand:Dia28.png|thumb|right|600px|Varen net als toen]]  
+
[[Bestand:Dia28.png|right|250px]]  
 
Vaar gerust eens mee op deze “ouderwetse” manier! En misschien heb je geluk: en wordt de trekschuit
 
Vaar gerust eens mee op deze “ouderwetse” manier! En misschien heb je geluk: en wordt de trekschuit
 
getrokken door een paard! Dat is “Varen, net als toen!”
 
getrokken door een paard! Dat is “Varen, net als toen!”

Versie van 5 apr 2017 om 23:46

Dia01.png

Zo! Dát ziet er gezellig uit! Lekker varen in een bootje. Zullen wij dat ook gaan doen? Maar dan maken we er iets bijzonders van, dan gaan we “Varen, net als toen”. Wat zou er bedoeld worden met deze titel?

Dia02.png

Lang geleden, in de tijd van regenten en vorsten, waren er nog niet zoveel wegen als nu. En veel van die wegen waren gewoon van zand. Geen probleem, want auto’s of treinen waren nog niet uitgevonden. De mensen reisden met de postkoets en soms mocht er iemand meeliften met een goederenschuit. De passagiers vonden het varen met zo’n boot eigenlijk veel prettiger dan die hobbelige postkoets. Ze wilden een schuit speciaal voor het vervoer van mensen.

Dia03.png
Dia04.png
Dia05.png

De steden, bijvoorbeeld Haarlem, ’s-Gravenhage, Delft of Leiden, vonden het belangrijk dat er meer mensen hun stad kwamen bezoeken. Dus wilden de stadsbestuurders dat er iedere dag gevaren kon worden tussen deze steden. Daar hadden zij best wel wat geld voor over. En dat geld, dat was nodig, want er moest veel werk verzet gaan worden: er waren vaarten nodig.

Dia06.png

Op veel plaatsen in Nederland werden toen diepe gangen gegraven waar water in kon stromen. Bij dat graven van zo’n nieuwe waterweg waren veel mensen betrokken. Kun jij bedenken welke mensen, met welke beroepen? Als er al een riviertje in de buurt lag, was dat mooi meegenomen, dat scheelde weer een stukje graven. Als de vaart klaar was, werd de schuit erin gelegd. Klaar voor vertrek!

Dia07.png

Boten kenden de mensen al heel lang, maar eigenlijk moet je hier meer denken aan een schuit. Met zo’n schuit zeilen over een smalle vaart, dat gaat niet, en bovendien ben je dan afhankelijk van de wind. Toen werd bedacht om een paard de boot te laten trekken, je begrijpt nu waar de namen trekschuit en trekvaart vandaan komen.

Dia08.png
Dia09.png

Het paard liep op een pad langs de oever. De schuit zat met een lange lijn vast aan het paard. Dit trekken van het paard heet: jagen. En het pad werd daarom het jaagpad genoemd. Hier en daar kun je die oude jaagpaden nog vinden. Als het paard een dagje ziek zou zijn, hoeveel mensen zou je dan nodig hebben om die paardenkracht te vervangen, denk je?

Dia10.png

Er konden wel 30 mensen tegelijk mee met de trekschuit. De schippers maakten hun boten steeds mooier. Eerst hadden de passagiers alleen maar een soort tent waar ze onder konden schuilen als het regende, maar later maakten de schippers een echt huisje. Een roef, zo werd het huisje op de boot genoemd. Er was zelfs een 1e en een 2e klas.

Dia11.png
Dia12.png

In de roef zaten allemaal raampjes. Tijdens zo’n vaartocht kon je dus lekker naar buiten kijken. Wat zouden de reizigers hebben gezien, denk je? Maar ook binnen was er veel te doen: gezellig kletsen, pijpje roken, breien… Veel mensen schreven brieven of gedichten over hun reis met de trekschuit, zo weten we nu hoe ze er toen over dachten.

Dia13.png

De passagiers vonden het vooral fijn dat de trekschuit precies op tijd vertrok en aankwam. Bij de opstapplaats kocht je een kaartje en dan kon je instappen. De trekschuit voer de hele dag, van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat. De schippers hadden heel wat te regelen. Ze moesten boten hebben, paarden, paardenstallen, een wachtlokaal voor de passagiers en geld om de tol te kunnen betalen.

Dia14.png

Onderweg kwam het paard hier en daar obstakels tegen, bijvoorbeeld een brug of een hek. Dat was even puzzelen met het touw! Maar daar was de knecht voor: die knoopte snel het touw los en voorbij het obstakel weer vast. Zo kon het paard rustig doorlopen en liep de vaartocht geen vertraging op. Bij een bocht in de vaart was het wéér even opletten. De schuit mocht niet tegen de kant op botsen. Daarom was de rolpaal wel een handige uitvinding. Daar rolde het touw langs, niets aan de hand…!

Dia15.png
Dia16.png

De trekschuit was twee eeuwen lang hét vervoermiddel waar de passagiers erg tevreden over waren. En de schippers verdienden geld, want er gingen enorm veel mensen mee. Pas in de 19e eeuw was het afgelopen… toen werd de trein uitgevonden. En die ging heel wat sneller! Reizigers kozen toen voor die moderne manier van reizen. De trekschuit vonden ze maar ouderwets….

Dia17.png
Dia18.png

De mooiste tijd van de trekschuit was de 17e eeuw. Die eeuw werd later de Gouden Eeuw genoemd, omdat er veel geld verdiend werd in ons land, vooral door de handel. De kooplieden, beter gezegd: verkooplieden, werden rijk van hun handel en veel van deze mensen hadden twee huizen: een huis in de stad en een huis buiten de stad, een “buitenhuis” dus.

Dia19.png
Dia20.png

Sommige kooplui waren bijna ontdekkingsreizigers, ze reisden over de hele wereld en brachten bijzondere zaken mee uit verre landen, zoals tulpen, papegaaien of olifanten! Dit wilden ze maar al te graag showen aan hun visite. En zelf wilden ze eigenlijk ook wel gezien worden, dus gingen ze dicht langs het water uitgebreid thee drinken in hun theehuis.

Dia21.png
Dia22.png

De dienstmeisjes, de kok en de tuinmannen gingen aan het begin van de zomer met alle spullen naar het buitenhuis. Zij reisden dan met de trekschuit. Als alles klaar was, kwam de familie naar het huis, die reisde met hun eigen koets. De familie bleef de hele zomer in het buitenhuis. En omdat het huis aan de trekvaart lag, kon de visite er gemakkelijk komen met de trekschuit.

Dia23.png
Dia24.png

Bij zo’n groot huis hoorde ook een heel grote, mooie tuin. De frisse buitenlucht en het schone water in de vijver vonden de mensen superfijn, dat was wel even beter dan in de stad. In de Gouden Eeuw was er, gek genoeg, nog geen riolering. Alle viezigheid belandde gewoon in het water. Lekker stinken daar… Dan is het buiten de stad wel beter!

Dia25.png

De vaarwegen werden ook voor het vervoer van goederen gebruikt, die gingen mee op vrachtschepen of pakketschuiten. Langzaamaan kwamen er steeds meer vaarwegen. En al die vaarwegen werden op elkaar aangesloten. Zo ging er een netwerk ontstaan. Daardoor kon je bijvoorbeeld reizen van Zuid-Holland naar Groningen, via verschillende vaarten. Hoe minder de reizigers moesten overstappen, hoe fijner ze dat vonden. De dienstregeling moest dus aansluiten.

Dia26.png

Hier zie je de Haarlemmertrekvaart, de Vliet en de Schie.

Dia27.png

Veel mensen, die in deze tijd leven, vinden geschiedenis belangrijk. Ze vinden het leuk om te weten hoe je vroeger kon reizen. De trekschuit is eigenlijk het begin van het openbaar vervoer. Die sporen uit het verleden noemen we: erfgoed. De trekvaarten en de trekschuiten zijn dus erfgoed. Hier is nu veel aandacht voor. Oude bruggen worden weer mooi opgeknapt en monumenten, zoals het Tolhuis, worden gerestaureerd.

Dia28.png

Vaar gerust eens mee op deze “ouderwetse” manier! En misschien heb je geluk: en wordt de trekschuit getrokken door een paard! Dat is “Varen, net als toen!”