Chassinet

Uit Toen Leidschendam-Voorburg
Ga naar:navigatie, zoeken

Chassinet

een chassinet


Een chassinet (van het Oud-Franse chassin vergelijk: kozijn) is een houten lijst met daarin een (verwisselbare) afbeelding. Deze afbeelding werd op papier geschilderd, dat met lijnolie doorzichtig werd gemaakt. Chassinetten maakten onder andere deel uit van het negentiende eeuws schimmentheater (zie afbeelding). Eén of meer kaarsen erachter en de voorstelling kwam tot leven! Chassinetten werden ook gebruikt in erebogen en als voorzetraam in gevelversieringen bij feestelijkheden en om er lofdichten op te schilderen. Willem Bilderdijk heeft een boekje van 4 pagina’s geschreven met een Chasinet-vers.(Amsterdam, Nayler & Co, 1836, 2e druk) Zie hiervoor ook in de "schatkamer" van de Rotterdamse bibliotheek. Het geeft fraaie versieringen uit 1788 met geïllumineerde huizen, waarvan de ramen waren verborgen achter chassinetten met fraaie dichtregels eronder.

Chassinet-versje

door Willem Bilderdijk


SVMMO. OPT. MAX. Q. DEO FAVENTE,

REGIAEQ. ARAVSIAGAE DOMVS

SVB AVSPIGIIS, ALMAE

LVGD. BATAVAE PALLADI

AETERNVM SPLENDOREM VOVET

INMOTA SEMPERQ. SIBI CONSTANS

ALVMNI PIETAS.


In het Nederlands, door de (onbekende) dichter zeer vrij vertaald:


IN DE GUNST VAN T OPPERWEZEN

NOOIT VOLPREZEN,

ONDER T VORSTLIJK STAATSBEWIND,

VEILIG IN ORANJES HANDEN,

STRAAL TOT 'S AARDRIJKS VERSTE STRANDEN,

LEYDENS SCHOOL ELKS OOGEN BLIND!

DIT, DIT WENSCHT DE NOOIT BEZWEKEN

LIEFDE EN TROUW, HAAR STEEDS GEBLEKEN

VAN EEN DANKBAAR VOEDSTERKIND!

Dit versje schreef Willem Bilderdijk in het Latijn op 9 februari 1825 ter gelegenheid van het 250-jarig bestaan van de Universiteit van Leiden, waar hij privaat docent was. Het vers werd geschreven op een chassinet dat hij voor zijn raam plaatste. Heel Leiden vierde destijds feest en de stad was geïllumineerd, vooral langs de route van de 'maskerade', een studentenoptocht die de intocht uitbeeldde van Ferdinand en Isabella in Granada in 1492, bij het einde van de Reconquista. Een spektakel waar honderden mensen op afkwamen.

Chassinet is blijkbaar een moeilijk woord, want men spelt het soms als 'sachines' of als 'sachinet', zoals ook in de volgende advertentie:


Advertentie in de Utrechtsche Courant Nr. 13 van den 29. December Ao 1813

Hs. VAN BRUSSEL, Kunst-en Decoratie-Schilder binnen Utrecht, Schildert alle soorten van Sachinetten , Tooneel- en andere Decoratiën, Behangsels enz., naar den nieuwsten smaak; woond op de Nieuwe Gragt, Lr. A. No. 501.


Terug: Voorburghs Korte Gedenkzuil

Bronnen

Van Dale’s Groot woordenboek der Nederlandse taal, twaalfde uitgave 1999 Bibliotheek Rotterdam (zie tekst).

Illustratie: Schimmenspel en het spelen met schaduwen. Auteur: Hetty Paërl. Impressum: Wereldbibliotheek, Amsterdam (1979). Stamboeknummer: 73.975.

Vers: Google Books

Bron advertentie: Resources2/kb.nl