De Vriesen of Burchvliet

Uit Toen Leidschendam-Voorburg
Ga naar:navigatie, zoeken

De Vriesen of Burchvliet

"Gezicht op het huis Burchvliet en de Nieuwe Tolbrug bij Rijswijk" geschilderd door Karel la Fargue(1753-1793)

Op de plaats, waar het huis de Vriesen of Burchvliet was gelegen, stroomt nu de Vliet. In 1891 is de grond waarop de buitenplaats was gelegen afgegraven ter verbreding van Vliet en Trekvliet. De buitenplaats was gesitueerd op de hoek van Vliet en Trekvliet, aan de nu Rijswijkse kant, maar stond destijds op Voorburgse grond. Aan die zijde lag ook sinds 1556 de Nieuwe Tolbrug, ook die is toen verplaatst naar zijn huidige plaats aan de zijde van Hoekenburg.

Begin 15e eeuw is er al sprake van een huis op die plaats. Het behoort dan aan Gherijt die Wolfe. Aannemelijk is dat het geslacht "de Vriese" daar ooit heeft gewoond of tenminste eigenaresse was en zijn naam aan de buitenplaats heeft gegeven. In 1637 verkrijgt het de naam "Burchvliet". In 1792 zocht een gezelschap Franse edelen op deze buitenplaats bescherming tegen het revolutionaire Frankrijk. Eén van hen was gravin Annette de Balbi, maîtresse van de broer van Lodewijk XIV. In de tweede helft van de 19e eeuw is de buitenplaats "geïndustrialiseerd" en functioneert als blekerij.

Eigenaren en Bewoners

  • 1435: "item op Gherijt die Wolfs woninghe tijen scellinck"
  • 1438: "Item op Gherijt die Wolfs woninghe vijf ende dartijch scellinck, die Machtelt, sijn wijf, besprack voir Gherijt, haer ende hair kinderen mede te bedelen"
  • 1512: "Op thuijs an de bregge heeft de kerck XXXV sc. ende de pastoir 5 sc. ende besprack Gherijt die Wolf dair nu in woent Govert Janszoen. Ende heeft belegen an dat oistende de vairt, an de noirtzide de heerwech, de zuijtside ende 't westende dat croft van 't cloester van Rijswijck"
  • 1569: "Arijen Gerbrantsz. huijert de brugghe, leggende bij de Vriesen, over 't water daer men tol geeft, toebehorende Cornelis Janss. van der Wolff, ende de weduwij van Frans Willemss. in den Burch, geeft 's jaers tot huijer XXIII gulden" (Kohier 100e penning)
  • 1597: "Aper Franss. van der Houven, brouwer tot Delfft, bruijct een huijs, met een cleijn huijsken daeraen, mitsgaders de tholbrugge dat verhuijert wert in welck huijs tapperije gedaen wert, getaxeert op XIIc £ (Kohier 10e penning)
  • 1628: "Capt. Jan Claess. Bijll gebruijct van d'erffgenamen van Aper Franss. van der Houven de huijssinge aan de tholbrugge ende de boomgaert, mette incoompste van de thol op te brugge gestelt"
  • 3 juni 1637: "De administrateurs van Willem van Zuijderhout, sub. officier van den Haag en Maeicken Robbrechts Doubleth aan Lodewijck van Boshuijsen, vleijshouder en vendrich van de Schutterij te 's-Gravenhage: een huijs en erff te voren genaemt de Vriesch en nu Burchvliet" ... perceel was door verkopers gekocht van de erfgenamen van Aper Franss. van der Houve, en wordt verhuurt aan en bewoond door Jacob Pieterss. van Spijck voor jaarlijks f 525 (Willig decreet 2 maart 1637)
  • 13 april 1654: "Aeltge Pieters, wed. van Lodewijk Boshuijsen, wonende in 's-Gravenhage, aan Ida van Baerle, wed. van Arent van Dorp, Hofmeester van Zijn Hoogheid den Prince van Orangie"
  • 5 mei 1684: "De erfgen. van vrouwe IJda van Baerle, weduwe van Arent van Dorp aan Sr. Johan van Steenwijck, Burger in 's-Gravenhage: een huijs en erff, genaamt Burghvliet gelegen op 't Westeijnde
  • 30 juni 1709: "De kinderen en erfgen. van Cornelis van Steenwijk en Sara Rottermont, zijne huijsvrouw, aan Adriaan Bout, wonende in 's-Hage: de helft van een huijs en erff gen. Burg-vliet"
  • 10 juni 1711: "De kinderen en erfgen. van Cornelis van Steenwijk aan Adriaan Bout, wonende in 's-Hage: ¼ van een huijs en erff gen. Burg-vliet"
  • 13 april 1714: "De kinderen en erfgen. van Cornelis van Steenwijk aan Adriaen Bout, wonende in 's-Hage: ¼ van een huijs en erff gen. Burg-vliet"
  • 1720: "Adriaen Bout van Burchvliet 2 huizen, teelland 1 morgen"
  • 17 december 1779: "De erfgen. van Jonkheer Pieter van Bout, in leven Ordinaris Gedep. van H.H.M. wegens Zeeland aan Mr. David Foodt: huis, erf en boomgaard, met den eigendom van de tolbrugge"
  • 30 mei 1783: "Mr. David Foodt, Adv. voor de Hoven van Justitie aan Philippus Johannes Roels, won. te Loosduinen"
  • 28 december 1805: "Barent van Roijen en Jacomina van Lutsenburg, echtelieden, won. te Schiedam aan Arent Laret van Kleijsma, won. te Ooltgensplaat: de buitenplaats Burgvliet"
  • 1826: "Johannes Tromp: een heerenhuis en een klein huis"

Bronnen

  • A W de Vink, "Voorburgsche Buitenplaatsen", Jaarboek Die Haghe 1903, blz 335 e.v., blz. 419 e.v.
  • C H Voorhoeve, "Voorburg in oude ansichten deel 1", Europese Bibliotheek Zaltbommel 1986, afb. 150
  • J G J van Booma, "Dit is 't man Voirburch", Verloren Hilversum 1991, blzn. 76, 95, 105