Leidschendam

Uit Toen Leidschendam-Voorburg
Ga naar:navigatie, zoeken

Leidschendam is een plaats in de gemeente Leidschendam-Voorburg in Zuid-Holland.

Ontstaan

De gemeente(naam) ontstond in 1938 uit een fusie tussen de gemeenten Veur, Stompwijk met de buurtschap Wilsveen.
Leidschendam in de winter van 1938

Tot 1 januari 2002 vormde het een zelfstandige gemeente. Sindsdien is het samen met het kerkdorp Stompwijk en Voorburg onderdeel van de gemeente Leidschendam-Voorburg, gelegen aan het kanaal de Vliet, ook bekend onder de naam Rijn-Schiekanaal. Leidschendam telde eind 2001 circa 40.000 inwoners.


Geschiedenis

De Vliet is een kanaal dat in de Middeleeuwen is gegraven, dit in navolging van het meer dan +/-1950 jaar oude kanaal van Corbulo dat in de Romeinse tijd, in opdracht van de veldheer Corbulo (ca. 47 na Chr.), gegraven is tussen de Oude Rijn bij Leiden en de Schie-Maas bij Delft.

Oorkonde Graaf Floris V uit 1285
In de 13e eeuw werd door graaf Floris V een landscheiding ingesteld tussen de hoogheemraadschappen Rijnland en Delfland. Deze landscheiding werd vermeld in een oorkonde uit 1285.

Vanwege het verschil in waterpeil werd om wateroverlast in Delfland te voorkomen een landscheidingsdijk aangelegd, inclusief een dam in de Vliet: "De Lytsche Dam". Dit obstakel in de vaarroute tussen Leiden en Delft gaf veel economische bedrijvigheid, waaruit de kern van het huidige Leidschendam is ontstaan. Leidschendam is dus nu (2009) zo'n 825 jaar oud! Bij de dam ontstond eerst een overtoom en later ook sluizen en bruggen met een ophaalbrug. Het huidige complex dateert uit omstreeks 1880. Evenwijdig aan de Vliet was een pad/weg voor trekpaarden en later voor de koetsen en de landbouwvoertuigen. Bij de dam kwamen een herberg, 'Het Zwaantje', een hoefsmederij en wat kleine woningen. Later kwamen er nog enige molens, waaronder de Salamander.

Ook het geloof kreeg een aandeel in de bebouwing: er werd een kerk gebouwd, de Dorpskerk aan de Vliet. Deze kwam in het midden van de zeventiende eeuw tot stand naar ontwerp van de Leidse stadsmeestertimmerman Arent van 's-Gravesande als een achtzijdige koepelkerk. Na een brand in 1693 werd ze herbouwd. In 1865 werd de koepel door het huidige dak vervangen.

Later werd ook de huidige rooms-katholieke Petrus- en Pauluskerk gebouwd aan de westzijde van de Vliet. Tot circa 1960 waren de beide religies, gereformeerd en katholiek, strikt gescheiden.

Monumenten

Leidschendam kent zowel gemeentelijke monumenten als rijksmonumenten. Totaal kent Leidschendam 42 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Veel gebouwen vertegenwoordigen zonder formele monumentenstatus vertegenwoordigen wel een grote cultuur-historische waarde. Zoals Villa Buitenlust aan de Koningin Julianaweg.