Maurits Wertheim

Uit Toen Leidschendam-Voorburg
Ga naar:navigatie, zoeken

Maurits Wertheim

Maurits Wertheim werd geboren in Eindhoven op 11 maart 1904, als zoon van Samuel Wertheim en Mietje Presser. Hij was directeur van een handelsfirma, eigenaar van een machinefabriek en later van een papierfabriek die hem in contact bracht met de uitgeverswereld. Hij trouwde op 12 september 1933 te Den Haag met Alida van der Horst (geboren te Leiden op 6 juni 1893 en overleden te Voorburg op 13 april 1966). Zij was eerder gehuwd geweest vanaf 1916 met Karel Johannes Metman van wie zij in 1930 scheidde. Maurits Wertheim en Alida van der Horst kregen twee kinderen, een dochter (1934) en een zoon (1936). Het huwelijk liep in 1942 uit op een scheiding, die in 1944 echter ongedaan gemaakt werd. In 1963 scheidde het paar opnieuw. Maurits Wertheim overleed op 25 december 1968 in het ziekenhuis Anthoniushove te Voorburg en is op 27 december 1968 begraven op de Joodse begraafplaats in Wassenaar.


Wertheim en Voorburg

Het echtpaar verhuisde op 29 april 1938 vanuit Den Haag naar Voorburg, waar het meestal gezamenlijk tot 1964 zal wonen en wel op de volgende (onderduik?)adressen:

  • Zwartelaan 41 (van 1938 tot 1940)
  • Flaviusstraat 6 ( van 1940 tot 1942 en van 1945 tot 1946)
  • Buitenrustplein 3 (in 1942)
  • Laan van Nieuw Oosteinde 275 (in 1942)
  • Tollenskade 35 (in 1942)
  • Den Burgstraat 34 (van 1942 tot 1945)
  • Park Vronesteijn 23 (van 1946 tot 1964)

In 1964 verhuisde Maurits Wertheim naar Den Haag.

Wertheim, de schrijver

Wertheim deed in 1952 zijn intrede in de literaire wereld met een in Rotterdam spelende roman, getiteld “Isaac de Fuentes”. Het verhaal speelt midden in de 19e eeuw en vertelt het verhaal van het joodse redersgeslacht De Fuentes, waarvoor Wertheims eigen familie model gestaan heeft. Hij schreef het boek grotendeels tijdens de tweede wereldoorlog, toen hij ondergedoken was.

In 1954 verscheen zijn tweede eveneens in Rotterdam spelende roman “Vorst van de ballingschap”. Uit deze boeken bleek dat de belangstelling van de auteur in het bijzonder uitging naar het leven van het Joodse volksdeel in het verleden.

Behalve dat hij zich een boeiend verteller toonde bewees Wertheim in zijn boeken een sterke behoefte aan authenticiteit. Aan een roman als “De soete bazinne” (1958) die gesitueerd is in Amsterdam ten tijde van de eerste Engelse oorlog, moet een diepgaande studie vooraf zijn gegaan.

In zijn in 1961 verschenen roman “De laatste Levano” beschreef Wertheim de gevolgen voor de Joden van de tweede wereldoorlog. Een historische roman was weer “Banvloek” (1965), welk boek speelt in de Bourgondische erflanden en Duitsland omstreeks 1500.

In “Er is geen gisteren, er is geen morgen; roman uit onze dagen” (1967) beschrijft hij hoe de degelijke ouderwetse beginselen van een bejaarde Joodse zakenman het familiebedrijf van de ondergang redden, tegen de moderne wijze van zakendoen in.

Naast romans heeft Wertheim een groot aantal verhalen geschreven, die gebundeld zijn in “Prenten aan de galg” (1956) en “Izzudaar” (1967). Ook heeft hij televisiespelen vervaardigd.

Wertheim bouwde zijn romans veelal uit episodes en tegenstellingen op; soms ook zette hij een reeks van korte flitsende momenten neer, waaruit allengs een grotere en duidelijker beeld van de personages in hun situatie groeide. Zijn stijl kenmerkte zich door grote afwisseling; er zijn koele objectieve bladzijden in zijn boeken, maar ook licht ironische passages en sterk bewogen, bijna theatrale gedeelten, meestal bijzonder effectief.

Zijn boeken waren zeer populair en beleefden veel herdrukken.

Publicaties

(alle uitgegeven bij Elsevier, Amsterdam):

  • Isaac de Fuentes; een geschiedenis uit het geslacht Fuentes. 1952.
  • Vorst van de ballingschap. 1955
  • Prenten aan de galg; 24 verhalen. 1956.
  • De soete bazinne. 1958.
  • De laatste Levano. 1961.
  • Banvloek. 1965.
  • Izzudaar en andere verhalen. 1967.
  • Er is geen gisteren, er is geen morgen; roman uit onze dagen. 1967.

Bronnen

  • J.E.C. Stumpel, april 2000