Monumentenroute mooi Voorburg

Uit Toen Leidschendam-Voorburg
Ga naar:navigatie, zoeken

Mooi Voorburg geeft het verleden toekomst

Voorburg, van oudsher “het lieflijk dorp aan de Vliet”, ontstond ruim 2000 jaar geleden op de eerste strandwal. De Romeinen gebruikten die plek als een hoeksteen van hun verdediging en groeven daartoe mede een gracht. Dit waterwerk is deels nog terug te vinden in het Rijn-Schiekanaal, de Vliet. Voorburg groeide uit tot een fraai gelegen dorp. Een oase ook voor gefortuneerde bewoners die hier hun buitenplaatsen stichtten. Denk hierbij aan staatsman en dichter Constantijn Huygens, staatsman Guillaume Groen van Prinsterer en prinses Marianne der Nederlanden.

De aanwijzing van de kern van Voorburg tot beschermd stads- en dorpsgezicht in 1971 heeft er toe geleid dat veel monumenten bewaard zijn gebleven. De stichting “Mooi Voorburg” heeft vanaf haar ontstaan in 1959 daaraan een belangrijke bijdrage geleverd. Ter gelegenheid van haar 55-jarig bestaan in 2014 heeft de stichting de Monumentenroute geactualiseerd en maakt deze via nieuwe media toegankelijk (QR-code).

Een overzicht van een 20-tal monumenten is weergegeven op een paneel, dat bij de Oude Kerk staat. Wij nodigen u uit voor een wandeling langs deze monumenten. Op de groene gevelbordjes leest u er meer over. U kunt de route beginnen voor de Oude Kerk bij het monumentenpaneel of vanaf het Stationsplein / Huygenstraverse bij het begin van de Herenstraat. In dit geval start u bij nummer 17. Het NS-station is ook het startpunt van de Groene stadswisselwandeling nr 168 “Buitenplaatsen langs de Vliet” (8 km), o.a. langs Middenburg, Arentsburgh en Hoekenburg.

1. Oude Kerk

U staat hier in het historische hart van Voorburg met zicht op het oudste monument, de 13e-eeuwse Oude Kerk. Het door de Voorburgse Marian Gobius gemaakte beeldje voor de kerk is Prinses Marianne der Nederlanden (1810-1883), dochter van koning Willem I. Wilhelmina sierhek (rechts van de kerk) Dit sierhek in Jugendstil werd in 1898 gesmeed ter herinnering aan de inhuldiging van Wilhelmina, Koningin der Nederlanden.

2. Hoogvliet

Op deze plaats stond het 17e-eeuwse herenhuis ‘De Poort’. Na de sloop vond herbouw plaats met structuur en detaillering, karakteristiek voor de mengeling van stijlkenmerken Art Deco en Nieuwe Zakelijkheid.

3. Herenstraat 55

We lopen nu rechts verder de Herenstraat in tot aan nummer 55. Een statig huis dat in het verleden bewoond werd door notabelen, onder wie een burgemeester, een gemeentesecretaris en een kostschoolhouder.

4. Voormalig gemeentehuis

Tegenover Herenstraat 55 staat het oude gemeentehuis, gebouwd met financiële steun van prinses Marianne. Midden in de boog van de entree ziet u een griffioen, een fabeldier dat een geliefde versiering was bij de bouw aan het einde van de 19e eeuw.

5. Vossenburch

Op de hoek van het Wielemakersslop staat het vroeg 16e-eeuwse huis Vossenburch. Achter het huis was eind 18e eeuw een smidse gevestigd.

Wielemakersslop Het Wielemakersslop is van oudsher een smalle doorgang tussen de Herenstraat en de Parkweg. Kenmerkend zijn de kleine huisjes, waarvan het merendeel is verbouwd tot winkeltjes.

Buiten de route om kunt u ook een bezoek brengen aan de oude algemene begraafplaats, aangelegd in 1874. Daartoe loopt u de Wielemakersslop uit, steekt de Parkweg over en u ziet rechts het smeedijzeren hek en de toegangspoort tot de begraafplaats, mede gefinancierd door Mooi Voorburg.

Loop nu terug en ga LA de Herenstraat weer in.

6. Sophia Kleuterschool

Aan de Herenstraat 2 staat de voormalige Sophia Kleuterschool, vernoemd naar koningin Sophia van Württemberg, de eerste echtgenote van koning Willem III. In 1853 werd door haar de eerste steen gelegd. Een plaquette rechts onderin de gevel herinnert nog aan de koninklijke ingebruikstelling in 1854.

7. De Koepel

LA de Rozenboomlaan in en direct RA het wandelpad op: Park Vreugd en Rust. Het maakte in 1830 deel uit van de gelijknamige buitenplaats. Het park werd mede ontworpen door de tuinarchitect J.O. Zocher. Het beeld rechts, de vallende ruiter, is van Frank Letterie die in Voorburg woonde.

Loop links langs De Koepel, gebouwd als orangerie, later een theeschenkerij, tot 2000 feest- en verenigingsgebouw en thans een restaurant.

Ga RA langs de ingang en ga verder LA het pad af en volg het tot u aankomt bij het

8. Groot toegangshek Dit hek is in 1910 de entree geweest van het Nederlandse paviljoen op de wereldtentoonstelling in Brussel. Dit sierhek werd mede door toedoen van de stichting “Mooi Voorburg” geplaatst en in 1972 gerestaureerd.

Loop RA het park in naar het Nationaal Huygens Monument

Van nabij ziet u vader Constantijn en zoon Christiaan Huygens met elkaar in gesprek. Loop door naar de uitgang van het park en neem de brug. Aan de overkant van het Oosteinde ziet u het 18e-eeuwse buiten

9. Vreugd en Rust

waar in 1801 de staatsman Groen van Prinsterer werd geboren. Vreugd en Rust is nu in gebruik als hotel-restaurant.

10. Orangerie

Ga na de brug LA het Oosteinde op. Op de hoek met de Prins Albertlaan staat een tweede orangerie (Onder de Linden), die onderdeel was van de toenmalige buitenplaats van prinses Marianne, Rusthof geheten. Nu doet het dienst als woonhuis.


Vreugd en Rust parkzijde

Steek het Oosteinde over en ga links van Vreugd en Rust het park in. U ziet de luisterrijke achterzijde van het buiten Vreugd en Rust en verderop het bijzondere dierenverblijf, in de vorm van De Koepel, gelegen in de dierenweide.

Oude Haven

Met de Vliet links van u vervolgt u de route. De ophaalbrug (Kerkbrug) is al te zien.

11. Kerkbrug

De brug en het brugwachtershuisje geven een goed beeld van de toegang tot het dorp. U kunt over de brug RA, dan ziet u het huis Middendorp en het huis In de Wereldt is veel Gevaer vanaf de Vlietzijde.

Kerkstraat

Vanaf de Kerkbrug loopt u de Kerkstraat in. Hier ziet u aan de oplopende Kerkstraat dat de Voorburgse dorpskern op een strandwal is ontstaan.

12. Huis Middendorp

Het eerste huis links in de Kerkstraat is Huis Middendorp, ontstaan door overkapping van vier laatmiddeleeuwse panden uit het begin van de 17e eeuw. Van de drie deuren die u ziet, vormde de hoge poort vroeger de toegang tot het koetshuis.

13. Kerkstraat 52-56

Aan de overzijde een pand met lijst- en topgevel uit de 17e eeuw, dat in gebruik was als grutterij. Even verderop gaat u ter hoogte van nr 22 LA de Kleine Laan in, richting Schoolstraat.

14. Schoolstraat 23, 25 en 27

Deze panden (23, 25) hebben resp. een lijstgevel en een originele tuitgevel. De klokgevel van nummer 27 is in Voorburg uniek

15. In de Wereldt is veel Gevaer

Het gebouw links aan het einde van die straat draagt de dubbelzinnige naam “In de Wereldt is veel Gevaer”.

Rechts op nummer 43 het voormalige koetshuis. U gaat de eerste straat RA, de Voorhofstraat in. Aan het einde van deze straat slaat u LA de Herenstraat in en loopt onder het viaduct door. Op de linker wand van het viaduct geeft kunstenaar Geert Mul een beeld van het belang van Constantijn en Christiaan Huygens.

16. Hofwijck

Aan de linkerkant ziet u de beroemde buitenplaats Hofwijck waar de familie Huygens woonde. Zoon Christiaan vond hier rond 1650 de slinger en het balanswiel met spiraalveer uit en ontwikkelde de theorie van het slingeruurwerk. De ingang van Huygensmuseum Hofwijck ligt in het poortgebouw dat de traditionalistische stijl weergeeft. Het is naar een ontwerp van de Voorburgse architect Herman van der Kloot Meijburg.

U wandelt nu terug naar de Herenstraat of naar het Stationsplein / Huygenstraverse.

17. Herenstraat 141

Dit 18e-eeuwse pand met dakkapel leende zich goed voor de combinatie van wonen en het uitoefenen van een ambacht.

18. Herenstraat 129

Dit woonhuis dateert uit de 18e eeuw. In 1907 heeft de Voorburgse architect Klumper de opmerkelijke pui met ijzeren balken aangebracht.

19. Franse Kerkstraat 2, 4, 6 en 8

Na ongeveer 200 meter gaat u LA de Franse Kerkstraat in. De nummers 2 tot en met 8 zijn een voorbeeld van woningbouw uit het einde van de 19e eeuw.

20. Franse Kerk

Aan dezelfde kant van de straat staat de Église Française. Dit monument omvat een zaalkerkje dat in 1726 is gesticht na het Edict van Nantes door Hugenoten die vanuit Frankrijk naar Voorburg uitweken.

Terug naar de Herenstraat gaat u LA.

21. Museum Swaensteyn

Op nummer 101 is Museum Swaensteyn (stadsmuseum Leidschendam-Voorburg) gevestigd. Het is een gebouw uit 1805 en was in gebruik als notarishuis. Museum Swaensteyn is in 1960 opgericht door de stichting “Mooi Voorburg".

22. ’t Swaentje

Door naar huisnummer 76 waar u het lieflijke, Anton Pieck-achtige huisje ’t Swaentje aantreft, waar ooit een bakkerswinkel was gevestigd.

23. Huize Swaensteyn

Het ernaast gelegen monument is het pronkstuk van het Beschermd Dorpsgezicht: Huize Swaensteyn. Een huis met een boeiende historie. Het is nu het onderkomen van de gemeenteraad. Als het hek geopend is kunt u een kijkje nemen op de binnenplaats, die tevens toegang geeft tot de raadszaal.

Aan de overzijde, links van de kerk, staat

24. De Voorhof

De eerste steen van dit gebouw voor christelijke doeleinden werd gelegd in 1919 naar een ontwerp van de Voorburgse architect H. van der Kloot Meijburg.

U loopt nu weer naar het beginpunt van de route. Hier staat de dorpspomp die “Mooi Voorburg” in 1994 aan de burgerij schonk met de veelzeggende tekst: “Treurt niet om hetgeen geweest is, doch zet u in om het overgeblevene te behouden”.

Colofon

Deze route kwam in 1996 resp. 2000 tot stand op initiatief van de stichting “Mooi Voorburg” en is in 2014 ter gelegenheid van haar 55-jarig bestaan opnieuw uitgegeven.

De uitgave werd financieel mede mogelijk gemaakt door het Sint Martinusfonds.

Copyright stichting “Mooi Voorburg”. Juni 2014

Stichting “Mooi Voorburg” stelt zich niet aansprakelijk voor onjuistheden in de tekst en/of wijzigingen.

De onafhankelijke stichting “Mooi Voorburg” werd in 1959 opgericht en stelt zich onder meer ten doel de verfraaiing van de stad en de bevordering van de instandhouding van het Beschermde Dorpsgezicht. Het bestuur bestaat uit Voorburgers met hart voor hun woonplaats.

De stichting weet zich geruggesteund door ruim 600 donateurs en sympathisanten uit Voorburg en daarbuiten.

Nieuwe donateurs zijn van harte welkom! Aanmelden via website.

Deze QR code geeft u op de website meer informatie over de monumenten.