Oranjelust

Uit Toen Leidschendam-Voorburg
Ga naar:navigatie, zoeken

Oranjelust

Het terrein van Oranjelust
OranjelustKadNrs.jpg

De boerderij Oranjelust wordt genoemd in de publicatie “Boerderijen in Voorburg”, uitgegeven door de Historische Vereniging Voorburg (Jaargang 9, Nr 2, blz. 174; ISSN 1381-4672). Als eigenaar van de boerderij wordt opgegeven Johannes van Drunen, en als bewoner Cornelis Siliakus. Volgens de kadastrale gegevens van de landmetingen in 1811-1832 (www.WatWasWaar.nl) was inderdaad Johannes van Drunen eigenaar van de percelen 358 t/m 371 die tesamen een terrein beslaan vanaf de Parkweg tot de Broeksloot met een breedte die gelijk is aan die van de huidige begraafplaats aan de Parkweg, tussen het verlengde van het Wielemakersslop en de Einddorpstraat. De huidige straat Oranjelust ligt duidelijk een stuk buiten dit terrein. Het perceel nummer 364 staat beschreven als “huis en erf”, en lag op wat nu het terrein van de gemeentewerf van Openbare Werken is aan de Einddorpstraat. In zijn “Voorburghs Korte Gedenkzuil” meldt bewoner Siliakus dat exercities van de Oranjegezinde schutterij in de schuur op Oranjelust werden gehouden om aandacht van de Patriotten te vermijden. Of er een schuur heeft gestaan wordt in het kadaster niet vermeld, maar waarschijnlijk is dat wel voor een boerderij met zo’n 2 hectare, bestaande uit wat in de kadastrale beschrijving grotendeels “tuin” wordt genoemd. Het perceel langs de Parkweg (toen Agterweg geheten) wordt beschreven als Bos/Hakhout, dus de boerderij zal vanaf de weg redelijk uit het zicht hebben gelegen op zo’n 180 m van de hoofdweg. Op de hier afgebeelde kadastrale kaart ligt het terrein waar de tekst DEN Noord BOEZEM staat geschreven, wat overigens niets te maken heeft met Oranjelust, maar een deel is van de naam “BINNEN POLDER DEN Noord BOEZEM”.


Misschien is de enorme bruine beuk die voor de ingang van de begraafplaats staat, en die best enige eeuwen oud zal zijn, deel van dat Bos geweest. De locatie van Oranjelust is ingetekend op het kaartje op blz. 166/167 in bovengenoemd “Boerderijen in Voorburg” vlak aan de Agterweg. Dit lijkt onjuist, of in elk geval klopt die niet met de kadastrale kaart, al is daarop wel een klein gebouwtje te zien, mogelijk een poortgebouw of daglonerswoning. Overigens staat op de kadasterkaart ook het nummer 179 bij het boerderijgebouw, met een streepje erdoor. Waarschijnlijk is dit een oudere perceelaanduiding van vóór de kadastrale metingen zoals we die ook tegenkwamen in oude huwelijksakten.

In Nederland werd het Metriek Stelsel ingevoerd in 1816. De oude benamingen voor oppervlaktematen werden nog steeds gebruikt maar met een nieuwe definitie. We kunnen dus aannemen dat bunders, roeden en ellen in feite hectares, ares en vierkante meters waren. Vergelijking met de huidige kaart bevestigt dat het inderdaad metrieke maten zijn. Perceel 368 meet bijvoorbeeld 32x66 m oftewel 2112 m2, = 21 are. Het klopt niet precies, want het is afgeschaald op een plattegrond van Voorburg.

Oranjelust

Als beroep van de eigenaar Johannes van Drunen wordt opgegeven Collecteur in de Koninklijke Nederlandse Loterij. Omdat de kadastrale metingen zich over een nogal lange periode uitstrekken (1811-1832) weten we niet wanneer hij deze functie had, en of Siliakus er toen nog was. Het is te verwachten dat de laatste zich toen al lang uit de voeten had gemaakt richting Leiden. Het terrein van Oranjelust is ook goed te zien op de kaart van Cruquius van 1712 (zie hiernaast). Het begint aan de zuidkant bij de H van Voorburch, en het gebouw is duidelijk te zien een flink stuk naar het noordwesten. Ook is te zien waarom het perceel net naast het huis wordt beschreven als “boomgaard”. Het gedeelte ter plaatse van de H is nu de begraafplaats. Op deze kaart is langs de Agterweg geen gebouw te zien. Op de huidige begraafplaats is een informatiebord te zien waarop te lezen staat: “1869: Begrafeniswet verbiedt gemeenten nog langer binnen de bebouwde kom te begraven en verplicht tot het aanleggen van nieuwe begraafplaatsen op minimaal 50m van de bebouwingsgrens. 1873: Gemeente Voorburg koopt de warmoezerij (groentetuin) Oranjelust tussen Broeksloot en de Agterweg, de huidige Parkweg. 1875: Begraafplaats wordt in gebruik genomen en is in die tijd half zo groot als tegenwoordig.”

Terug: Vaandel van de Schutterij van Voorburg